Απολογισμός και αποχαιρετιστήρια ομιλία της απερχόμενης προέδρου του ΠΣΨΘ, Φωτεινής Δημητρίου-Ipsmiller

Με ιδιαίτερη χαρά σάς καλωσορίζω στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπευτών.

Κάθε Γενική Συνέλευση αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό για τον Σύνδεσμό μας. Είναι μια μέρα κατά την οποία αποτιμούμε την πορεία μας, επαναβεβαιώσουμε τις αρχές μας και θέτουμε τις προτεραιότητές μας για την επόμενη μέρα.

Το γεγονός ότι βρισκόμαστε όλοι σήμερα εδώ, στέλνει ένα δυνατό μήνυμα: ότι η ψυχική υγεία είναι βασικός πυλώνας μιας σύγχρονης κοινωνίας.

Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών αποτελεί θεμέλιο αυτού του πυλώνα. Με συνέπεια, με επιστημονική ευθύνη, με επαγγελματική δεοντολογία και με ένα καθαρό όραμα: η ψυχοθεραπεία να ασκείται με ποιότητα, ασφάλεια και σεβασμό προς κάθε άνθρωπο.

Είναι λοιπόν τιμή μας, που βρίσκεστε εδώ σήμερα και σας ευχαριστούμε.

Το 2025, ο Σύνδεσμός μας έκανε ουσιαστικά και στοχευμένα βήματα για την προώθηση του βασικότερου στόχου του: την κατοχύρωση της ψυχοθεραπείας στην Κύπρο.

Στην προσπάθεια αυτή, δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση όχι μόνο στις θέσεις και τις προτάσεις μας, αλλά και στη δημιουργία σχέσεων συνεργασίας. Γιατί, όπως και στη θεραπευτική διαδικασία, έτσι και σε κάθε συλλογική προσπάθεια, η συνεργασία αποτελεί έναν ζωντανό και μοναδικό χώρο μέσα στον οποίο μπορεί να υπάρξει πρόοδος, αλλαγή και ανάπτυξη - και γι’ αυτό απαιτεί υπευθυνότητα και συνέπεια.

Μέσα από τη συνεργασία διαμορφώνεται ένας κοινός χώρος, όπου συνυπάρχουμε, ανταλλάσσουμε απόψεις και διαμορφώνουμε λύσεις. Αυτός ο χώρος χτίζεται σταδιακά, πάνω στην εμπιστοσύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συνάντηση που είχαμε με το Υπουργείο Υγείας, καθώς και τα έγγραφα που έχουμε καταθέσει ενώπιον του με τις θέσεις μας, αποτελούν - ευελπιστούμε - τα πρώτα, σταθερά θεμέλια μιας ουσιαστικής συνεργασίας.

Μίας συνεργασίας που είναι σημαντικό να συνεχιστεί και στο μέλλον.

Η ψυχική υγεία αποτελεί βασικό πυλώνα μιας υγιούς και λειτουργικής κοινωνίας. Η προστασία της λοιπόν είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και πράξη κοινωνικής ευθύνης και αλληλεγγύης.

Επιτρέψτε μου εδώ μια σύντομη εννοιολογική αναφορά, που βρίσκεται στον πυρήνα της ψυχοθεραπείας: η θεραπευτική διαδικασία δεν είναι απλώς μια συνομιλία. Είναι μια σχέση που αναπτύσσεται σε έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο «χώρο ανάμεσα» στον θεραπευόμενο και τον θεραπευτή. Έναν χώρο εμπιστοσύνης και ευαλωτότητας. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, ο χώρος αυτός δεν μπορεί να παραμένει θεσμικά απροστάτευτος.

Σήμερα, η απουσία ενός ολοκληρωμένου νομοθετικού πλαισίου δημιουργεί σοβαρά κενά. Κενά που δεν πλήττουν μόνο την αξιοπιστία του τομέα, αλλά θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τους ίδιους τους πολίτες που αναζητούν ψυχολογική στήριξη.  Η έλλειψη σαφών ρυθμίσεων και μηχανισμών ελέγχου αφήνει χώρο σε αυθαιρεσίες και υπονομεύει την εμπιστοσύνη του κοινού. Και όταν η εμπιστοσύνη κλονίζεται, πολλοί άνθρωποι αποθαρρύνονται από το να ζητήσουν τη βοήθεια που έχουν πραγματικά ανάγκη.

Όπως το κράτος ρυθμίζει την ιατρική πράξη, την εκπαίδευση και την εργασία, έτσι οφείλει να προχωρήσει και στη ρύθμιση της ψυχοθεραπείας. Όχι για να ελέγξει τη θεραπευτική σχέση, αλλά για να τη θωρακίσει και να την προστατεύσει.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών ζητά από την πολιτεία να θεσμοθετήσει και να προστατεύσει τον χώρο της ψυχοθεραπείας. Διεκδικούμε σαφή και δεσμευτικά πλαίσια εκπαίδευσης, εποπτείας και λογοδοσίας, που να διασφαλίζουν την ασφάλεια ευάλωτων ανθρώπων.

Επιδιώκουμε τη διαμόρφωση μίας σύγχρονης και αποτελεσματικής νομοθεσίας που να διασφαλίζει, ότι μόνο καταρτισμένοι επαγγελματίες μπορούν να ασκούν την ψυχοθεραπεία, ότι οι επαγγελματικοί τίτλοι προστατεύονται και ότι υπάρχουν σαφείς διαδικασίες για κατάθεση παραπόνων.

Το κράτος οφείλει να προστατεύει τους πολίτες του. Και το Υπουργείο Υγείας έχει καθοριστικό ρόλο και ευθύνη να θέσει το ζήτημα αυτό σε προτεραιότητα και να ηγηθεί μιας οργανωμένης προσπάθειας για την κατοχύρωση και τη ρύθμιση του επαγγέλματος.

Η προσπάθεια αυτή δεν θα ξεκινήσει από το μηδέν. Το παράδειγμα και η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών – όπως η Αυστρία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Σουηδία και η Φινλανδία – δείχνει ότι η ρύθμιση της ψυχοθεραπείας είναι εφικτή και αποτελεσματική και τελικά αναγκαία  σε κοινωνικό καθώς και σε οικονομικό επίπεδο. Η Κύπρος μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει αυτές τις καλές πρακτικές, προσαρμόζοντάς τες στις δικές της ανάγκες και ιδιαιτερότητες.

Ο Σύνδεσμος μας τονίζει ξεκάθαρα ότι η θεσμοθέτηση της ψυχοθεραπείας δεν αποτελεί ζήτημα επαγγελματικού συμφέροντος. Είναι ζήτημα δημοκρατικών αρχών, κοινωνικής ευθύνης και αλληλεγγύης. Και αυτός ο στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί από έναν φορέα μόνο. Απαιτεί συνεργασία, ειλικρινή διάλογο και κοινή δέσμευση. Είναι ευθύνη όλων μας - της πολιτείας, του Συνδέσμου μας, των επαγγελματιών του κλάδου, αλλά και της ίδιας της κοινωνίας.

Σε αυτό το πνεύμα, θέλουμε να διαβεβαιώσουμε το Υπουργείο Υγείας, καθώς και όλους τους αρμόδιους και εμπλεκόμενους φορείς, ότι είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε ουσιαστικά και να συμμετέχουμε ενεργά στη διαδικασία διαμόρφωσης πολιτικών και λήψεων αποφάσεων.

Ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Ψυχοθεραπείας, τον οποίο εκπροσωπούμε στην Κύπρο, παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις στη χώρα μας. Μαζί του, θέτουμε στη διάθεσή σας την επιστημονική μας γνώση και την πολυετή επαγγελματική μας εμπειρία, με στόχο την αναγνώριση και τη ρύθμιση της ψυχοθεραπείας, σε εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ποιότητας.

Και επειδή ακριβώς, σήμερα δεν αρκεί να αναγνωρίζουμε απλώς το πρόβλημα, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών,  απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε όλους εσάς που βρίσκεστε εδώ - τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, τους εκπαιδευτικούς, τους ακαδημαϊκούς, τους θεσμικούς εκπροσώπους και ενεργούς πολίτες - να διαμορφώσουμε μαζί / συλλογικά το πλαίσιο που θα συμβάλλει στην προστασία και τη βελτίωση του τομέα της ψυχικής υγείας στην Κύπρο.

Ας μετατρέψουμε τη σημερινή Γενική Συνέλευση σε αφετηρία συνεργασίας και πράξης. Ας εργαστούμε συλλογικά για τη δημιουργία ενός κοινού εδάφους αρχών και προϋποθέσεων και ενός σύγχρονου, σαφούς και ανθρώπινου πλαισίου που να προστατεύει ουσιαστικά την ψυχική υγεία και τον θεραπευτικό χώρο.

Πριν κλείσω, θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο πρόσωπα που έχουν αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πορεία του Συνδέσμου μας: τον Τάκη Ευδόκα και τον Σώτο Μιχαήλ.

Στη φωτογραφία που βλέπετε πίσω μου, απεικονίζονται οι ίδιοι στην πρώτη Γενική Συνέλευση του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπευτών, το 2014. Είναι μια εικόνα που δεν αποτυπώνει απλώς μια στιγμή στον χρόνο, αλλά την αρχή ενός οράματος.

Νιώθω την ιδιαίτερη ανάγκη να τους ευχαριστήσω για το θάρρος να οραματιστούν και να θέσουν τα θεμέλια για τον Σύνδεσμο που αποτελεί τη φωνή των ψυχοθεραπευτών στην Κύπρο. Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ψυχοθεραπευτών θα τους θυμάται και θα τους τιμά πάντα.

Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω θερμά την Ειρήνη Ευδόκα, σύζυγο και πολυαγαπημένη σύντροφο του Τάκη και την Έμμα Μιχαήλ, μία από τις δύο υπέροχες κόρες του Σώτου Μιχαήλ, που μας τιμούν σήμερα με την παρουσία τους.                     

Τέλος, με την ευκαιρία της ολοκλήρωσης της θητείας μου ως Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Ψυχοθεραπευτών, θα ήθελα να εκφράσω τις ειλικρινείς μου ευχαριστίες στα ιδρυτικά μέλη του Συνδέσμου πολλοί από τους οποίους είναι μέχρι και σήμερα συνοδοιπόροι και βρίσκονται εδώ μαζί μας.

Ένα ιδιαίτερο Ευχαριστώ σε όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, στους συνεργάτες μας και σε όλους όσοι στάθηκαν δίπλα στον Σύνδεσμο με εμπιστοσύνη, συνέπεια και κοινό όραμα.

Σας ευχαριστώ θερμά για την παρουσία σας σήμερα και για τη συμμετοχή σας σε αυτή τη σημαντική στιγμή για τον Σύνδεσμό μας.